Pardus'ta Sabit Disk İsimleri

Linux’a yeni başlayanların belki de en çok takıldıkları konu, sabit disk isimlendirmesidir. Linux’a yeni başlayanların eski alışkanlıklarından ötürü, ilk aradıkları yer genellikle “C:\” ya da “D:\” gibi sabit diskleri ve bu diskler içerisindeki dosyaları oluyor. Ancak Linux sabit diskleri Windows’ta olduğu gibi isimlendirmez. Bu yüzden Linux’a geçiş yapanların bu makalemizdeki isimlendirme kurallarını okumasında büyük fayda var. Konunun daha rahat anlaşılması için bir örnek sistem üzerinden gidelim.

Sistemimizde aşağıdaki gibi 4 adet sabit disk takılı olsun ve tabloda verildiği şekilde bölümlendirilmiş olsun. Ayrıca bir adet DVD-RW’da sistemimizde takılı olsun.

4 sabit disk ve bir DVD-RW takılı bilgisayarın tablosu

Bildiğiniz üzere Intel tabanlı sistemlerde iki IDE kanalı vardır ve her IDE kanalına en fazla iki adet sabit disk sürücü takılabilir. Toplam 4 adet sabit disk sürücü bulunan bir sistemde bu sürücüler Windows için en fazla “C:\” ile “Z:\” harfleri arasında 24 parçaya bölünebilirler. (Sisteminizde ilaveten takılı olan SCSI ve/veya harici USB diskler bu konunun dışında tutuyoruz.)

Linux ise HDD için 63 parçayı üst sınır olarak kabul etmiştir. Elinizdeki sistemde dört adet sabit disk sürücü takılı olduğunu ve bunları farklı sayılarda parçalara ayırdığınızı düşünerek, yukarıdaki tabloyu hazırladık.

Tablomuzda bu sabit disklerin ve bölümlerinin Windows’da nasıl isimlendirildiğini de görmektesiniz. Aksi belirtilmediği sürece DOS ya da Windows işletim sistemleri sabit disk bölümlerini şu şekilde isimlendirir:

  • Birinci sabit diskin birinci bölümü kesinlikle “C:\” olarak adlandırılır.
  • Daha sonra her diskin birinci bölümleri sıradaki ismi alır yani sırasıyla ikinci sabit diskin birinci bölümü, üçüncü sabit diskin birinci bölümü ve son olarak dördüncü sabit diskin birinci bölümü “D:\”, “E:\”, “F:\” isimlerini alırlar.
  • Sonrasında yine birinci sabit diskten başlayarak tüm mantıksal sürücüler sıradaki harfleri alırlar ki tablomuzda da bunu görebilirsiniz.
  • Sistemdeki CD/DVD sürücüler HDD’lerden sonraki sıradaki ismi alırlar.

Günümüzdeki işletim sistemleri ve donanımlar bu katı kurallara kısmen uymakla beraber kendi isimlendirme kurallarını da oluşturmuşlardır. Örneğin günümüzde Windows tüm sabit disk bölümlerine kullanıcının istediği harfleri (“C:\” – “Z:\” arasında olmak kaydıyla) atamasına izin verir.

Linux’ta isimlendirme

Buraya kadar zaten birçoğunuzun bildiği isimlendirme kuralını hatırlamış olduk. Şimdi gelelim Linux’un bu tablodakine benzer bir yapılandırmada sabit disk isimlerini nasıl adlandırdığına…

Linux’ta sabit disklerin isimlendirilme mantığı şu şekildedir;

  • Sabit diskler eğer IDE kanalından bağlı ise “hda”, “hdb” SCSI ve/veya SATA kanalına takılı ise “sda”, “sdb”  gibi isimler alırlar. Örneğin birinci sabit disk “hda” olarak adlandırılır. İkinci sabit disk “hdb” şeklinde adlandırılır. Buradan da anlaşılacağı üzere a’dan z’ye kadar -eğer mümkünse- 26 adet sabit disk olabilir. Diskleriniz günümüzün popüler HDD kanalı olan SATA’dan bağlı ise bu durumda örneğimizdeki isimler “sda” ve “sdb” olacaktır.
  • Sabit disklerin bölümleri ise 1’den 63’e kadar numara ile temsil edilirler. Örneğin birinci sabit diskin birinci bölümü “hda1” veya “sda1” olarak adlandırılır.
  • Sistemdeki CD/DVD sürücüler ise “sr0”, “sr1” gibi isimler alırlar.

Linux’ta her bir sabit disk 63 parçaya bölünebilir. Şimdi bu kurallar ışığında yukarıdaki bölümlendirme tablomuzu Linux için yeniden yapalım:

İlk bakışta zor gibi gelebilir, ama mantığı kaptıysanız gerisi çok  kolay

Tabloyu incelediğinizde Linux’ta bölümlerin isimlendirmesinin çok daha düzenli ve genişlemeye müsait olduğunu fark edeceksiniz. Ufak bir ayrıntıya dikkat etmeniz gerekiyor. Windows’ta genişletilmiş (extended) bölümlere herhangi bir isim verilmezken Linux’ta isim verilmektedir. Ayrıca Linux’ta (Windows’ta olmayan) swap alanı içinde yapılan bölüme isim verilir.

Pardus’ta sabit disk bölümlerinin içini nasıl görebilirim?

Pardus’ta sabit disklerin içini görmek birçok işletim sisteminden daha kolay ve anlaşılır durumdadır. Pardus menüsünden “Sistem Bilgileri”ni seçtiğinizde zaten sahip olduğunuz sistem hakkında bilgi alabileceğiniz bir pencereyle karşılaşırsınız.

Konqueror

Bu pencerede sisteminiz hakkında bazı bilgiler özet olarak sunulmaktadır. Ortak dizinler, ağ durumu, bellek, işletim sistemi, diskler, işlemci, ekran gibi bilgilere bu pencere aracılığıyla erişebilirsiniz.

Diskler başlığı altında sisteminizdeki kullanılabilir disklerin bir listesini görebilirsiniz. Ekran görüntüsünde “PARDUS_ROOT” ve “PARDUS_HOME” adında sistemimizdeki sabit disk[ler] görülüyor. İsmi üzerine tıkladığınızda sabit diskin içeriğini görebilirsiniz.

Dilerseniz Konqueror yerine KDE4 ile hayatımıza giren Dolphin dosya yöneticisini kullanarak çok daha fonksiyonel ve anlaşılır bir görüntü elde edebilirsiniz. Bunun için, Pardus menüsünden Uygulamalar > Sistem > Dosya Yöneticisi (Dolphin) yolunu izleyebilirsiniz.

Dolphin

Ekran görüntüsünde de görebileceğiniz üzere bu pencere içerisindeki simgelere tıklayarak istediğiniz sabit disk sürücüsüne, istediğiniz klasöre ya da istediğiniz dosyaya ulaşabilirsiniz.

Bu bilgiler ışığında farklı ve biraz daha karmaşık bir örnek yapalım. Bu örneğimizde sistemimizde 3 adet IDE HDD ve 1 adet IDE CD-RW takılı olsun. Sisteme SATA kanallarından iki adet HDD daha takalım. Tüm bunlara ilaveten USB kanalından herhangi bir Flash Disk takarak isimlendirme tablomuzu oluşturalım.

Karmaşık bir yapının isimlendirmesi

Eminim, sormak istediğiniz pek çok soru olacak… Sorularınızı bekliyorum :).

  1. Henüz yorum yapılmamış.
  1. No trackbacks yet.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: